Z Serca Kujaw

Z serca Kujaw – święto kultury kujawskiej

W dniach 15 i 16 listopada 2025 r., dzięki dofinansowaniu z Narodowego Instytutu Kultury i Dziedzictwa Wsi, Centrum Promocji Dialogu we współpracy z Miejsko-Gminnym Ośrodkiem Kultury w Janikowie zrealizuje wyjątkowe wydarzenie kulturalno-edukacyjne, przybliżające bogactwo tradycji Kujaw.

W programie znajdzie się m.in. wykład o gwarze kujawskiej połączony z przyśpiewkami oraz warsztaty rękodzielnicze: ceramiczne, haftu kujawskiego oraz wypiekania i dekorowania regionalnych pierników. Odbędzie się prezentacja tradycyjnych strojów oraz koncert muzyki ludowej w wykonaniu zespołu „Banda Łysego Folk”. Dopełnieniem całości będzie degustacja regionalnych potraw, która pozwoli gościom w pełni doświadczyć dziedzictwa Kujaw.

Wykład o gwarze kujawskiej z przyśpiewkami/ zdobienie pierników Kłopocianek – Laura Kzaubowska – animatorka kultury i popularyzatorka dziedzictwa Kujaw Zachodnich. Była wokalistka Zespołu Folklorystycznego „Kłopocianie”. Obecnie samodzielnie propaguje śpiew ludowy. Twórczyni filmu dokumentalnego „Czarne Kujawy”, który prezentuje bogactwo lokalnych zwyczajów i obrzędów ludowych, wykorzystując unikalne materiały archiwalne. Współredagowała publikację „Mały Słownik Gwary Kujaw Zachodnich”, wzbogacając ją również autorskim wierszem w gwarze kujawskiej. Maluje ceramikę inspirowaną tradycją fajansu włocławskiego oraz haftu kujawskiego. Zajmuje się tradycyjnym, lukrowym zdobieniem pierników. Prowadzi wydarzenia kulturalne zarówno w gwarze kujawskiej, jak i w języku ogólnym, łącząc edukację, twórczość artystyczną i pasję do lokalnej tradycji. Jej działalność przyczynia się do zachowania i promocji niematerialnego dziedzictwa regionu.

Warsztaty ceramiczne – Maja Pichłacz – etnolog, absolwentka Uniwersytetu Łódzkiego, z bogatym doświadczeniem w pracy muzealnej i animacji kultury. Pracowała m.in. w Muzeum im. Jana Kasprowicza w Inowrocławiu oraz w Muzeum Ziemi Mogileńskiej w Chabsku. Jest twórczynią firmy Kulturowo mi, której ideą było propagowanie tradycji regionu poprzez warsztaty, pokazy i edukację kulturalną. W ramach projektu Maja poprowadzi warsztaty malowania wzorów kujawskich na ceramice dla dzieci. Uczestnicy poznają tradycyjne kujawskie motywy i techniki zdobnicze, a następnie samodzielnie będą mogli ozdobić ceramiczne naczynia własnymi dziełami. Warsztaty łączą edukację etnograficzną z praktycznym tworzeniem, pozwalając dzieciom odkrywać piękno lokalnego dziedzictwa w kreatywny sposób.

Warsztaty haftu kujawskiego– Henryka Derezińska – twórczyni ludowa, wybitna kujawska hafciarka i aktywna animatorka życia kulturalnego. Od wielu lat z pasją propaguje haft kujawski, będący jednym z najpiękniejszych elementów dziedzictwa regionu. Równocześnie dba o zachowanie zwyczajów i obrzędów charakterystycznych dla Kujaw Zachodnich, angażując się w liczne wydarzenia i inicjatywy kulturalne. Jej twórczość wielokrotnie prezentowana była na wystawach i konkursach sztuki ludowej, gdzie cieszyła się dużym uznaniem. W ramach projektu Pani Henryka poprowadzi warsztaty haftu kujawskiego, podczas których uczestnicy poznają tradycyjne wzory i techniki, a także sami spróbują swoich sił w tej wyjątkowej sztuce. Dzięki jej pasji i doświadczeniu haft kujawski wciąż inspiruje i znajduje miejsce we współczesnej kulturze.

Warsztaty wypiekania Pierników Kujawianek/ Prezentacja strojów kujawskich – Bartłomiej Górzyński– twórca ludowy z Kłopocian, technik usług gastronomicznych, od lat z pasją pielęgnujący i promujący dziedzictwo Kujaw. Znany jest przede wszystkim jako mistrz w wypiekaniu tradycyjnych pierników Kujawianek, które zachwycają zarówno smakiem, jak i kunsztownym wykonaniem. Jest także autorem okazałych wieńców dożynkowych, które zdobywają najwyższe noty w konkursach na szczeblu krajowym, będąc dowodem jego umiejętności i przywiązania do lokalnych tradycji. Podczas warsztatów chętnie dzieli się swoją wiedzą i doświadczeniem, ucząc młodsze pokolenia sztuki kulinarnej i rękodzielniczej. Bartłomiej Górzyński to również pasjonat strojów kujawskich – podczas wydarzeń kulturalnych zaprezentuje ich bogactwo, przybliżając historię i symbolikę tego wyjątkowego elementu dziedzictwa regionu.

Koncert Zespołu Banda Łysego Folk – Banda Łysego Folk – zespół, który łączy pokolenia i udowadnia, że folk to muzyka żywa, aktualna i pełna energii. Na czele grupy stoi Janusz „Łysy” Kmieć – muzyk, aranżer i lider, który z miłości do folkloru zebrał wokół siebie zarówno młodych, jak i doświadczonych artystów. Ich repertuar to podróż przez tradycyjne melodie inspirowane różnymi stronami świata, zawsze jednak zakorzenione w polszczyźnie i wzbogacone autorskimi utworami duetu Kmieciów. Banda Łysego Folk to nie tylko koncerty, ale też działania społeczne i edukacyjne – m.in. reaktywacja festiwalu „Rykowisko Folk Rojewice”, skierowanego do dzieci i młodzieży. Dzięki takim inicjatywom kujawska tradycja muzyczna zyskuje nowe życie i trafia do kolejnych pokoleń. Zespół składa się z 28 osób.

Potrawy kujawskie do degustacji – Koło Gospodyń Wiejskich „Kołodzianki” w Kołodziejewie – to aktywna i prężnie działająca grupa kobiet, które z pasją pielęgnują tradycje kulinarne i kulturowe regionu. Panie znane są z kultywowania dawnych receptur, przekazywanych z pokolenia na pokolenie, a ich potrawy oddają bogactwo smaków i aromatów Kujaw. „Kołodzianki” nie tylko gotują, ale również angażują się w życie lokalnej społeczności, promując kujawskie zwyczaje i dziedzictwo podczas licznych wydarzeń kulturalnych i festynów. W ramach projektu przygotują regionalne potrawy kujawskie, które zostaną zaprezentowane i udostępnione do degustacji uczestnikom wydarzenia.